top of page

Atalanta et Hippomenes Text

Book 10, Lines 640-680

Latin Text

invocat Hippomenes 'Cytherea,' que 'conprecor, ausis               640

adsit' ait 'nostris et quos dedit, adiuvet ignes.'

detulit aura preces ad me non invida blandas:

motaque sum, fateor, nec opis mora longa dabatur.

est ager, indigenae Tamasenum nomine dicunt,

telluris Cypriae pars optima, quam mihi prisci               645

sacravere senes templisque accedere dotem

hanc iussere meis; medio nitet arbor in arvo,

fulva comas, fulvo ramis crepitantibus auro:

hinc tria forte mea veniens decerpta ferebam

aurea poma manu nullique videnda nisi ipsi               650

Hippomenen adii docuique, quis usus in illis.

signa tubae dederant, cum carcere pronus uterque

emicat et summam celeri pede libat harenam:

posse putes illos sicco freta radere passu

et segetis canae stantes percurrere aristas.               655

adiciunt animos iuveni clamorque favorque

verbaque dicentum 'nunc, nunc incumbere tempus!

Hippomene, propera! nunc viribus utere totis!

pelle moram: vinces!' dubium, Megareius heros

gaudeat an virgo magis his Schoeneia dictis.               660

o quotiens, cum iam posset transire, morata est

spectatosque diu vultus invita reliquit!

aridus e lasso veniebat anhelitus ore,

metaque erat longe: tum denique de tribus unum

fetibus arboreis proles Neptunia misit.               665

obstipuit virgo nitidique cupidine pomi

declinat cursus aurumque volubile tollit;

praeterit Hippomenes: resonant spectacula plausu.

illa moram celeri cessataque tempora cursu

corrigit atque iterum iuvenem post terga relinquit:               670

et rursus pomi iactu remorata secundi

consequitur transitque virum. pars ultima cursus

restabat; 'nunc' inquit 'ades, dea muneris auctor!'

inque latus campi, quo tardius illa rediret,

iecit ab obliquo nitidum iuvenaliter aurum.               675

an peteret, virgo visa est dubitare: coegi

tollere et adieci sublato pondera malo

inpediique oneris pariter gravitate moraque,

neve meus sermo cursu sit tardior ipso,

praeterita est virgo: duxit sua praemia victor.

640: conprecor: conprecari, conprecatus sum, implore

640: Cytherae: Another name for Venus, (epithet) referencing her mythological birth near the island of Kythira (Cythera). Often used to mean “related to Venus” (connection to divine qualities, themes of love, beauty, and femininity)

641: ignes/ flames: refers to Hippomenes passion and wish to marry Atalanta

642: detulit: defero, deffere, detuli, delatus: bestow upon

643: opis: ops, opis, power

644: Tamasenum: ancient field in Cyprus

644: indigenae: indigena, -ae, f. Native

645: telluris: tellus, telluris n. Earth, ground

645: might be quem, I think it is quam because Venus is speaking of land made sacred to her

646: sacravere: sacro, sacrare, sacravi, sacratus: dedicate,

647: nitet: niteo, nitere, nitui, to shine

649: decerpta: decerpo, decerpere, decerpsi, deceptus: pluck

651: usus, usus, m. use

652: carcer, carceris m. prison, jail; starting barriers at race-course

653: emico, emicare, emicui, emicatus: shoot forth

653: libo, libare, libavi, libatus: impair; graze, touch, skim (over)

655: puto, putare, putavi, putatus: think, believe, suppose, hold; reckon, estimate, value; clear up, settle

656: percurro, percurrere, percurri, percursus: quickly skim over

659: Megarian: Megareus of Onchestus (commonly mistaken for Megareus of Thebes) is the son of Neptune and father of Hippomenes in the story. Megareus was the King of Onchestus, a city in Boeotia, which is often cited as the origin of Hippomenes.

659: Schoenian maiden: In Greek mythology, Atalanta's father is most commonly identified as either Iasus (or Iasion) of Arcadia or Schoeneus of Boeotia. Disappointed that she was not a boy, her father abandoned her in the forest, where she was famously raised by a bear and later by the hunters who killed that bear

663: anhelitus, anhelitus m. panting, puffing, gasping, shortness of breath

665: Hippomenes is famously said to be a descendant of Neptune

670: might be reliquit, I think it is relinquet (agreeing with OTC notes) because it is happening currently during the race and it shows how things are happening during the raec as it is present

bottom of page